czekaj2017 (15)

Tragiczny wrzesień 1939 roku we wsi Czekaj

8 września 1939 roku to najtragiczniejsza karta w dziejach wsi Czekaj. Tego dnia hitlerowscy oprawcy zamordowali tu w bestialski sposób 18 osób, paląc przy tym większość zabudowań.

Pamięć o tamtych wydarzeniach jest wciąż żywa wśród rodzin pomordowanych i mieszkańców wsi. Rankiem 8 września 1939 roku dotarła do wioski od strony południowej około 100-osobowa grupa żołnierzy niemieckich. Cześć mieszkańców w obawie przed wrogiem opuściła wioskę. Niektórzy z nich niebawem wrócili, by strzec wraz z pozostałymi swego dobytku. Niemcy natomiast rozpoczęli swe okrutne  dzieło. Kolejno podpalali zabudowania i zabijali bezbronnych mieszkańców. Nie oszczędzali nikogo. Ich ofiarami byli młodzi i starcy, kobiety i mężczyźni. Okrucieństwo, którego dopuścili się hitlerowcy nie znało żadnej miary, gdy w pełnej zboża stodole zamknęli pięciu mężczyzn. Na oczach zrozpaczonych matek i żon, braci, sióstr i dzieci, przed którymi ustawili karabin maszynowy, oblali budynek benzyną, a następnie podpalili go, drwiąc przy tym z ofiar i ich najbliższych. Ogółem tego tragicznego dnia z rąk niemieckich oprawców zginęło we wsi 18 osób: Wincenty Antoniak, Władysław Antoniak, Bronisław Fijałkowski, Józef Fijałkowski, Tomasz Glinka, Władysław Kamiński, Antonina Kowalska, Marianna Kowalska, Stanisław Kowalski, Feliks Kurzawa, Franciszek Piechowski, Roman Piechowski, Jan Zwoliński, Kazimierz Zwoliński, Władysław Zwoliński oraz dwie niezidentyfikowane ofiary.

W dniu 9 września br. w Czekaju odbyły się uroczystości patriotyczno-religijne w 78. rocznicę mordu na ludności wiejskiej  Ziemi Uniejowskiej z udziałem Reprezentacyjnego Oddziału Konnego Towarzystwa  Byłych Żołnierzy i Przyjaciół 15 Pułku Ułanów Poznańskich. Uroczystość rozpoczęła msza św. polowa w intencji ofiar, odprawiona przez  ks. infułata Andrzeja Ziemieśkiewicza, któremu posługiwali: ks. Piotr Kasprzak i kleryk Adrian Zimnowłocki. Kazanie wygłosił ks. diakon Piotr Wolny.

Apel poległych i pomordowanych odczytał ułan Zdzisław Pilarski z Reprezentacyjnego Oddziału Konnego Towarzystwa Byłych Żołnierzy i Przyjaciół 15 Pułku Ułanów Poznańskich. Historię budowy pomnika we wsi Czekaj, którego odsłonięcie miało miejsce w dniu 17 września 1989 roku przypomniała pani Danuta Pecyna – przedstawicielka Społecznego Komitetu Budowy Pomnika.

W dalszej części uroczystości licznie przybyłe delegacje złożyły wiązanki kwiatów pod pomnikiem wzniesionym w hołdzie zamordowanym przez żołnierzy Wehrmachtu mieszkańcom wsi gminy Uniejów; wśród nich rodziny pomordowanych, mieszkańcy wsi Czekaj, przedstawiciele samorządu, parafii, stowarzyszeń, placówek oświatowych i jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych Gminy Uniejów, Społecznego Komitetu Budowy Pomnika w Czekaju oraz Reprezentacyjnego Oddziału Konnego Towarzystwa  Byłych Żołnierzy i Przyjaciół 15 Pułku Ułanów Poznańskich. Uroczystości zakończyło odegranie „Roty” przez Orkiestrę Dętą ZHP-OSP Uniejów pod batutą kapelmistrza Jakuba Pięgota.

Organizatorami uroczystości byli: Burmistrz Miasta Uniejów, Proboszcz Parafii Rzymskokatolickiej w Uniejowie, Sołtys Wsi Czekaj, Prezes PGK „Termy Uniejów”, Dyrekcja Szkoły Podstawowej w Uniejowie oraz Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka w Uniejowie    Składamy podziękowania za udział w uroczystości rodzinom i przedstawicielom rodzin, których bliscy zostali pomordowani we wrześniu 1939 roku, Reprezentacyjnemu Oddziałowi Konnemu Towarzystwa  Byłych Żołnierzy  i Przyjaciół 15 Pułku Ułanów Poznańskich, pocztom sztandarowym,  Orkiestrze Dętej ZHP-OSP Uniejów, młodzieży szkolnej oraz wszystkim gościom i delegacjom.

                                                                                              Andrzej Zwoliński