Uniejów - uzdrowisko termalne

Dzieje Uniejowa

Strefa Turysty Strefa Uzdrowiska

Strefa Miejska Strefa Inwestora
Strefa Turysty:

Dzieje Uniejowa


Uniejów jest jednym z najstarszych miast w Polsce, nierozerwalnie związanych z kościołem. Pierwsza pisemna wzmianka na temat miejscowości (Uneievo) została zamieszczona w bulli papieża Innocentego II w 1136 roku i dotyczyła zapisu o miejscowości leżącej koło Spycimierza, będącej posiadłością arcybiskupów gnieźnieńskich. Pierwszym z arcybiskupów przebywających w Uniejowie był Błogosławiony Bogumił. Miasto uzyskało przywilej lokacyjny przed 1290 rokiem z rąk arcybiskupa Jakuba Świnki, który był jednocześnie fundatorem szpitala i kościoła Św. Ducha w 1283 roku. W 1331 roku miasto zostało zniszczone przez Krzyżaków. Istniejące wówczas kościoły zostały zrabowane i spalone. Największy rozkwit miasta nastąpił w II połowie XIV i XV wieku. Spowodował on napływ ludności z okolicy i innych miast, która nie mogła znaleźć miejsca w mieście i osiedlała się poza jego granicami. Na początku XVI wieku miasto składało się ze Starego i Nowego Miasta oraz przedmieścia, które zostało zjednoczone w 1520 roku przez prymasa Jana Łaskiego. Rozkwit miasta w tym okresie był wiązany z postacią arcybiskupa Jarosława Bogorii Skotnickiego, który wzniósł kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP w miejscu zniszczonego przez Krzyżaków. Wtedy rozwijało się m.in.: rzemiosło, kuśnierstwo, tkactwo, szewstwo, krawiectwo. Już wówczas rzemiosło osiągnęło wysoki stopień rozwoju, do tego stopnia, że zaczęło organizować się w cechy. Działali szewcy, krawcy i introligatorzy oraz funkcjonowały rzemiosła branży spożywczej: piekarze, rzeźnicy, prasołowie (kupcy zajmujący się sprzedażą soli). Istotną rolę w życiu miasta odgrywały targi, odbywające się w poniedziałki oraz 3 roczne targi, tzw. jarmarki tj. na św. Floriana, św. Wawrzyńca i św. Ducha (na Zielone Świątki). Oprócz arcybiskupów, ważną rolę w życiu mieszkańców spełniał wójt, który posiadał uprawnienia policyjne, sądownicze i fiskalne. Miał on również do pomocy radę miejską składającą się z burmistrza i 4 rajców. Organem sądownictwa miejskiego była ława, w skład której wchodziło 7. ławników. Najstarszą częścią Uniejowa były tereny przy drodze do Szadku, zw. Przedmieściem Szadkowskim. Drugą jego część stanowiło Nowe Miasto, zw. później Starym Miastem otoczonym fosą. Trzecią częścią natomiast było Nowe Miasto, zw. Nowym Miastem za fosą. Odrębnie ulokowana była Kościelnica zw. Kościołem i Kościelną Wsią. W latach 1360 ? 1365 na lewym brzegu rzeki Warty został wzniesiony zamek obronny, w którym arcybiskupi gnieźnieńscy przechowywali w czasie wojen swój skarbiec, księgi oraz archiwa. Na zamku tym odbywały się synody diecezjalne i zjazdy duchowieństwa. Pierwszy synod duchowieństwa odbył się w 1376 r. Zamek był rezydencją arcybiskupów gnieźnieńskich do końca XVIII wieku. Pierwotnie wybudowany w stylu gotyckim, został przebudowany w XVII wieku, w stylu renesansowym. Od połowy XVII wieku miasto zaczęło podupadać. W roku 1632 zniszczył je pożar, a następnie w roku 1655 zniszczenia przypieczętował ?potop szwedzki?. Pożary jeszcze dwukrotnie trawiły miasto tj. w roku 1736 oraz w 1790. Szereg nieszczęść przyniosły miastu walki staczane między stronnikami Augusta II i Stanisława Leszczyńskiego. Po II rozbiorze Polski władze pruskie przeprowadziły sekularyzacje dóbr arcybiskupich, a w roku 1836 dobra uniejowskie, wraz z miastem i zamkiem, otrzymał hrabia Aleksander Toll. Przebudował on zamek w latach 1848-1850. Z tego okresu pochodzi również park założony prawdopodobnie staraniem żony hrabiego Tolla. W roku 1870 władze carskie pozbawiły Uniejów praw miejskich i miasto odzyskało je dopiero w roku 1919. Rok 1939 zapisał się bohaterską obroną Uniejowa przez oddziały gen. Franciszka Altera z Armii ?Poznań\", które broniły przeprawy przez rzekę Wartę. Miasteczko kilkakrotnie było odbijane Niemcom. Szczególnym bohaterstwem odznaczyli się Żołnierze Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. W czasie działań wojennych uległa pożarowi większa część zabudowy rynku. Niemcy zemścili się na zakładnikach i mieszkańcach okolicznych wiosek, wymordowali wszystkich nauczycieli w obozach masowej zagłady. Po wyzwoleniu w 1945 r. miasto zaczęło usuwać ślady wojenne. Przez wiele lat musiało leczyć rany zadane przez hitlerowskiego okupanta. Kolejny okres rozwoju przypada na lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte XX wieku. W tym czasie wybudowano nową szkołę, bloki mieszkalne, nową przychodnię, apteki, banki oraz pawilony handlowe.