Podczas prac archeologicznych w Spycimierzu, prowadzonych na zlecenie gminy Uniejów przez prof. Jerzego Sikorę i śp. Radosława Hermanna, odkryto wyjątkowe drewniane belki. Ze względu na ich wartość historyczną i unikatowy charakter zostały one przekazane do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie, gdzie rozpoczną się prace konserwatorskie. To ważny krok w ochronie lokalnego dziedzictwa, który łączy naukę, tradycję i nowoczesne technologie.
Prace nad belkami nadzoruje Dyrektor Centrum „Spycimierskie Boże Ciało” Jędrzej Kałużny wraz ze specjalistami z muzeum. Proces konserwacji rozpocznie się od dokładnej oceny stanu drewna, obejmującej analizę jego degradacji i badania taksonomiczne, a także pobrania próbek do dendrochronologii, które pozwolą określić wiek i warunki, w jakich drewno było przechowywane. Stabilizacja i ochrona drewna zostaną przeprowadzone przy użyciu nowoczesnych metod impregnacji polietylenoglikolami. Cały proces obejmuje oczyszczanie, dezynfekcję, wzmocnienie struktury drewna oraz suszenie atmosferyczne lub liofilizacyjne, co zapewni bezpieczne przechowywanie i prezentację obiektów. Po zakończeniu przygotowana zostanie szczegółowa dokumentacja konserwatorska, która będzie podstawą do dalszej ochrony belek. Prace planowane są na około trzy lata.
Analiza belek przyniosła też nowe informacje o historii grodziska w Spycimierzu. Dendrochronologia i datowanie radiowęglowe wykazały, że najstarsze elementy pochodzą z lat 1028, 1038 i 1055 – ponad sto lat wcześniej niż dotychczas sądzono. Drewno używano etapami, co świadczy o wieloetapowej rozbudowie grodziska. Badania technik ciesielskich pokazują, że dawni budowniczowie dysponowali zaawansowanymi umiejętnościami, stosując m.in. zamki, haki i jarzma, a także mocując długie pale przy użyciu kafarów.
Odkryto również tzw. przedwóz – dodatkowy wał z drewna i pali oraz jamę wypełnioną próchniczym piaskiem i ceramiką z XIII–XIV wieku, prawdopodobnie pełniącą funkcję fundamentu budynku lub motte. Dane te pokazują, że grodzisko rozwijało się etapami, a jego początki sięgają znacznie starszych czasów, niż dotąd zakładano.
Odkrycia te nie tylko wzbogacają wiedzę o średniowiecznej architekturze obronnej, lecz także pozwalają lepiej zrozumieć historię regionu i rolę Spycimierza wczesnym średniowieczu. Zachowanie i konserwacja tych drewnianych belek zapewnią ich dostępność dla przyszłych pokoleń, umożliwiając jednocześnie dalsze badania naukowe.
J.K.
